Capítulo 11 · 39 / 52
11.41-42
सखेति मत्वा प्रसभं यदुक्तं
हे कृष्ण हे यादव हे सखेति ।
अजानता महिमानं तवेदं
मया प्रमादात्प्रणयेन वापि ॥४१॥
यच्चावहासार्थमसत्कृतोऽसि
विहारशय्यासनभोजनेषु ।
एकोऽथवाप्यच्युत तत्समक्षं
तत्क्षामये त्वामहमप्रमेयम् ॥४२॥
sakheti matvā prasabhaṁ yad uktaṁ
he kṛṣṇa he yādava he sakheti
ajānatā mahimānaṁ tavedaṁ
mayā pramādāt praṇayena vāpi
yac cāvahāsārtham asatkṛto’si
vihāra-śayyāsana-bhojaneṣu
eko’thavāpy acyuta tat-samakṣam
tat kṣāmaye tvām aham aprameyam
sakhā—amigo; iti—así; matvā—pensando; prasabham—temporal; yat—cualquier cosa; uktam—dicho; he Kṛṣṇa—¡oh, Kṛṣṇa!; he yādava—¡oh, Yādava!; he sakhā iti—¡oh mi querido amigo!; ajānatā—sin saber; mahimānam—glorias; tava—Tuyas; idam—esto; mayā—por mí; pramādāt—por necedad; praṇayena—por amor; vā api—o; yat—cualquier cosa; ca—también; avahāsārtham—en broma; asatkṛtaḥ—deshonor; asi—he hecho; vihāra—en relajación; śayyā—por bromear; āsana—en un lugar de descanso; bhojaneṣu—o al comer juntos; ekaḥ—solo; athavā—o; api—otros; acyuta—¡oh, infalible!; tat-samakṣam—como Tu competidor; tat—todos esos; kṣāmaye—perdonar; tvām—Tú; aham—yo; aprameyam—inmensurable.
En el pasado me he dirigido a Ti como «¡oh Kṛṣṇa!», «¡oh Yādava!», «¡oh mi amigo!», sin conocer Tus glorias. Por favor perdona cualquier cosa que haya hecho por locura o por amor. Te he deshonrado muchas veces mientras descansábamos, o mientras nos recostábamos en el mismo lecho o comíamos juntos, a veces solos y a veces delante de muchos amigos. Por favor perdóname por todas mis ofensas.
Aunque Kṛṣṇa Se manifiesta ante Arjuna en Su forma universal, Arjuna recuerda su relación amistosa con Kṛṣṇa y por ello le pide que le disculpe por el comportamiento informal debido a la amistad. Él admite que antes no sabía que Kṛṣṇa pudiera asumir dicha forma universal, aunque Kṛṣṇa, como su amigo íntimo, se la había explicado. Arjuna no sabía cuantas veces le pudo haber ofendido dirigiéndose a Él como «¡oh mi amigo!, ¡oh Kṛṣṇa!, ¡oh Yādava!» etc., sin reconocer Su opulencia. Pero Kṛṣṇa es tan bondadoso y misericordioso que a pesar de dicha opulencia Él actuaba con Arjuna como un amigo. Así es la reciprocidad amorosa trascendental entre el devoto y el Señor. La relación entre la entidad viviente y Kṛṣṇa está eternamente establecida; no se puede olvidar, como podemos comprobar en el comportamiento de Arjuna. Aunque Arjuna vio la opulencia de la forma universal, no pudo olvidar su relación amistosa con Kṛṣṇa.